هنگام کمک به مصدوم دارای شکستگی باز اندام، لازم است:

توضیح

زخم را با پارچهٔ استریل بپوشان و اندام آسیب‌دیده را بی‌حرکت کن.

شکستگی باز یعنی استخوان شکسته با محیط بیرون ارتباط پیدا کرده است. بنابراین دو خطر هم‌زمان داری: آلودگی و عفونت استخوان از یک سو، و بریدگی رگ و عصب به‌دست لبه‌های تیز استخوان از سوی دیگر. پوشاندن زخم با پارچهٔ استریل خطر اول را می‌بندد و بی‌حرکت کردن اندام خطر دوم را.

بی‌حرکتی را ساده نگیر؛ مهم‌ترین بخش کار همین است. هر حرکت کوچک قطعات استخوان را جابه‌جا می‌کند و می‌تواند رگی را که تا این لحظه سالم مانده پاره کند. آتل باید مفصل بالا و مفصل پایین محل شکستگی را هم بگیرد، وگرنه استخوان همچنان آزاد است. اندام را در همان وضعیتی که پیدا کرده‌ای ثابت کن؛ صاف کردن یا جا انداختن کار تو نیست. استخوان بیرون‌زده را هرگز به داخل هل نده.

خونریزی را نادیده نگیر، اما فشار را روی خودِ استخوان یا داخل زخم وارد نکن؛ فشار را به لبه‌های اطراف زخم بده و پانسمان را دور محل ببند. بعد از بستن آتل، گردش خون انتهای اندام را با فشار دادن ناخن کنترل کن.

تلهٔ رایج، جذابیتِ کارهای «فعال» است: بالا بردن اندام یا فشار دادن روی زخم. هر دو در شکستگی بسته یا زخم ساده منطق دارند، اما اینجا فقط قطعات استخوان را تکان می‌دهند.

چرا گزینه‌های دیگر غلط‌اند

• فوراً اندام آسیب‌دیده مصدوم را بالا ببرید. — بالا بردن فوری اندام شکسته یعنی حرکت دادن قطعات استخوان پیش از بی‌حرکت کردن؛ درد و خطر آسیب رگ و عصب را بیشتر می‌کند.
• برای بند آوردن خونریزی روی زخم فشار وارد کنید. — فشار مستقیم روی زخم در شکستگی باز روی لبه‌های تیز استخوان می‌افتد و به بافت آسیب می‌زند؛ فشار باید به اطراف زخم داده شود، آن هم پس از پوشاندن و بی‌حرکت کردن.
• کمپرس سرد روی زخم بگذارید. — کمپرس سرد ممکن است درد را کم کند، اما نه جلوی عفونت را می‌گیرد و نه استخوان را ثابت نگه می‌دارد؛ اقدام درجه‌چندم است.