در بیرون‌زدگی اندام‌های داخلی به دلیل آسیب شکم، لازم است:

توضیح

اندام‌های بیرون‌زده را با پارچهٔ تمیز و مرطوب و سپس نایلون بپوشان.

وقتی به دلیل زخم نافذ شکم، احشا از حفرهٔ شکمی بیرون می‌زنند، دو خطر فوری وجود دارد: خشک شدن سطح آن‌ها و آلودگی. بافت زندهٔ بیرون‌مانده در عرض چند دقیقه شروع به خشک شدن می‌کند و بافت خشک‌شده دیگر قابل بازگرداندن نیست. پارچهٔ تمیز و مرطوب رطوبت را نگه می‌دارد و لایهٔ نایلون از تبخیر و از دست رفتن گرما جلوگیری می‌کند؛ همین ترکیب ساده شانس ترمیم جراحی را به‌طور معناداری بالا می‌برد.

آنچه هرگز نباید انجام دهی به همان اندازه مهم است: احشای بیرون‌زده را نشوی و به داخل برنگردان، چون آلودگی سطحی را مستقیم وارد حفرهٔ شکمی می‌کنی و باعث پریتونیت می‌شوی؛ به هیچ عنوان چیزی را جدا نکن؛ پانسمان را محکم نبند و روی اندام‌ها فشار نیاور. اطراف آن‌ها می‌توان پوششی حلقه‌ای گذاشت تا پانسمان بدون فشار سرِ جا بماند.

مصدوم را به پشت بخوابان و زانوهایش را خم کن تا دیوارهٔ شکم شل شود، او را گرم نگه دار و به هیچ وجه آب، غذا یا دارو از راه دهان نده، چون تقریباً قطعاً به عمل جراحی فوری نیاز دارد. تلهٔ آزمون گزینهٔ «دست نزن» است که محتاطانه به نظر می‌رسد ولی در عمل یعنی رها کردن بافت تا خشک شود.

چرا گزینه‌های دیگر غلط‌اند

• آنها را بشویید و با احتیاط سر جایشان برگردانید. — بازگرداندن اندام‌ها به داخل، آلودگی و اجسام خارجی را وارد حفرهٔ شکمی می‌کند و خطر عفونت کشندهٔ صفاق را می‌سازد؛ این کار فقط در اتاق عمل انجام‌شدنی است.
• اندام‌های بیرون‌زده را جدا کنید و زخم را ببندید. — جدا کردن بافت زنده در صحنهٔ حادثه هیچ توجیهی ندارد و خونریزی شدید و آسیب برگشت‌ناپذیر ایجاد می‌کند.
• دست نزنید و مصدوم را در همین وضعیت به بیمارستان منتقل کنید. — «دست نزدن» محتاطانه به نظر می‌رسد، اما بافتِ بی‌پوشش در مسیر انتقال خشک و آلوده می‌شود؛ پوشش مرطوب حداقل کاری است که باید انجام شود.