در درمان زخم‌های خطرناک باید:

توضیح

خونریزی را بند بیاور و زخم را پانسمان کن.

در کمک اولیه، اولویت‌ها را با سرعت کشندگی می‌چینند. خونریزی شدید در چند دقیقه مصدوم را می‌کشد، در حالی که عفونت در چند روز خودش را نشان می‌دهد. بنابراین در زخم خطرناک — زخم عمیق، وسیع یا با خونریزی فعال — اولین و تنها اولویت لحظهٔ اول، بند آوردن خون است؛ نه تمیز کردن و نه ضدعفونی.

ترتیب عملی: فشار مستقیم روی زخم با پانسمان، در صورت لزوم فشار روی نقطهٔ شریانی بالای زخم، بستن پانسمان فشاری، بالا نگه داشتن اندام و در خونریزی شریانی کنترل‌نشدنی، تورنیکه. پانسمان علاوه بر مهار خون، زخم را از آلودگی بیشتر هم محافظت می‌کند و همین برای مرحلهٔ پیش‌بیمارستانی کافی است.

چرا شستن زخم خطرناک ممنوع است؟ چون آب لختهٔ تازه را می‌شوید و خونریزی را دوباره راه می‌اندازد، آلودگی سطحی را به عمق می‌برد و مهم‌تر از همه، وقتی را می‌گیرد که باید صرف مهار خونریزی شود. تمیز کردن و شست‌وشوی جراحی کار بیمارستان است.

تلهٔ آزمون این است که همان گزینه‌های سوال زخم کم‌خطر اینجا هم تکرار شده‌اند و فقط شدت زخم عوض شده است؛ صفت «خطرناک» در صورت سوال، تعیین‌کنندهٔ پاسخ است.

چرا گزینه‌های دیگر غلط‌اند

• زخم را با آب و صابون بشویید. — شستن زخم خطرناک لختهٔ تازه را می‌شوید، خونریزی را دوباره راه می‌اندازد و وقت لازم برای مهار خون را از بین می‌برد.
• زخم را با ماده الکلی (ید، ودکا و غیره) ضدعفونی کنید. — ید و الکل در زخم عمیق بافت زنده را از بین می‌برند، دردناک‌اند و هیچ کمکی به بند آمدن خونریزی نمی‌کنند.