در سرمازدگی و یخ‌زدگی شدید چگونه کمک اولیه ارائه می‌شود؟

توضیح

قسمت‌های سرمازده را به‌آرامی گرم و بی‌حرکت کن، مصدوم را بپوشان، نوشیدنی گرم بده و به محل گرم منتقلش کن.

در سرمازدگی، بافت یخ‌زده بسیار شکننده است؛ کریستال‌های یخ داخل و بین سلول‌ها تشکیل شده و کوچک‌ترین فشار مکانیکی سلول‌ها را پاره می‌کند. به همین دلیل هستهٔ درمان، گرم کردن تدریجی و بی‌حرکت نگه داشتن است، نه مالش و نه حرارت مستقیم.

مالیدن برف یا پشم دو کار می‌کند و هر دو بد است: بافت شکننده را می‌کَند و از راه خراش‌های ریز عفونت وارد می‌کند. حرارت مستقیم و شدید — بخاری، آب داغ — هم خطرناک است، چون ناحیهٔ سرمازده بی‌حس است و مصدوم متوجه سوختگی نمی‌شود. پوشاندن با پتو و لباس گرم، گرم شدن را از داخل و با سرعت طبیعی بدن پیش می‌برد.

نوشیدنی گرم و شیرین بدن را از درون گرم می‌کند، اما الکل ممنوع است. الکل رگ‌های پوست را باز می‌کند؛ احساس گرمای کاذب می‌دهد در حالی که در واقع گرمای مرکزی بدن سریع‌تر از دست می‌رود و خطر سرمازدگی عمومی بیشتر می‌شود.

نکتهٔ عملی: نگذار مصدوم روی پاهای سرمازده راه برود، اندام را بی‌حرکت کن و اگر بافت یخ‌زده دوباره در معرض سرما قرار می‌گیرد، گرم کردن را تا رسیدن به محل امن شروع نکن؛ چرخهٔ یخ‌زدن و آب شدن آسیب را چند برابر می‌کند.

چرا گزینه‌های دیگر غلط‌اند

• قسمت‌های آسیب‌دیده بدن را با برف یا تکه پشم ماساژ دهید، سپس گرم کنید، الکل بدهید و به محل گرم منتقل کنید. — مالش با برف یا پشم بافت یخ‌زدهٔ شکننده را می‌کَند و راه عفونت را باز می‌کند؛ الکل هم با باز کردن رگ‌های پوست، گرمای مرکزی بدن را سریع‌تر هدر می‌دهد.
• روی قسمت‌های آسیب‌دیده پماد بمالید، کمپرس گرم‌کننده بگذارید، به محل گرم منتقل کنید و نوشیدنی گرم بدهید. — پماد و کمپرس گرم‌کننده روی بافت یخ‌زده، هم به‌دلیل بی‌حسی خطر سوختگی دارد و هم اقدام مؤثر یعنی گرم کردن تدریجی و بی‌حرکت‌سازی را به تعویق می‌اندازد.