کمک اولیه در سوختگی حرارتی سطحی (قرمزی، تورم پوست، تاول‌های پر از مایع شفاف در سطح سوخته، درد شدید) چیست؟

توضیح

سطح سوخته را ۲۰ دقیقه با آب خنک کن، تاول‌ها را باز نکن و روی آن پارچهٔ استریل بگذار بدون آنکه محکم ببندی.

سوختگی بعد از قطع تماس با منبع حرارت تمام نمی‌شود؛ گرمای انباشته در پوست چند دقیقه به لایه‌های عمیق‌تر نفوذ می‌کند و سوختگی سطحی را به عمقی تبدیل می‌کند. خنک کردن حدود ۲۰ دقیقه با آب خنک — نه آب یخ و نه یخ مستقیم — همین روند را متوقف می‌کند و به‌طور چشمگیری درد را هم کم می‌کند. این تنها اقدامی است که واقعاً وسعت آسیب را کاهش می‌دهد.

تاول را باز نکن. پوستهٔ روی تاول یک پانسمان استریل طبیعی است؛ تا وقتی سالم بماند، باکتری به بافت زیرین نمی‌رسد. باز کردن آن یعنی تبدیل یک سوختگی بسته به یک زخم باز و آمادهٔ عفونت. بقایای لباسی را که به سطح سوخته چسبیده هم به‌زور جدا نکن؛ فقط لباس آزاد و اشیای فشارنده مثل انگشتر و ساعت را پیش از شروع تورم بردار.

پوشش باید سبک باشد و بستن محکم ممنوع است، چون ناحیهٔ سوخته ورم می‌کند و باند سفت گردش خون را قطع می‌کند. دادن نوشیدنی هم بی‌دلیل نیست: از سطح سوخته مایعات زیادی از دست می‌رود.

روی سوختگی روغن، خمیردندان یا پماد نگذار؛ گرما را حبس می‌کنند و کار پزشک را دشوارتر.

چرا گزینه‌های دیگر غلط‌اند

• روی سطح سوخته آب سرد بریزید، با گاز استریل بپوشانید و محکم ببندید. — ریختن آب بدون مدت مشخص روند سوختن عمقی را متوقف نمی‌کند، و بستن محکم پانسمان روی ناحیه‌ای که ورم می‌کند گردش خون را مختل می‌کند.
• تاول‌ها را باز کنید، سطح سوخته را از بقایای لباس پاک کنید، با گاز استریل بپوشانید (نبندید)، در صورت امکان چیز سردی بگذارید و به مصدوم نوشیدنی بدهید. — باز کردن تاول‌ها اشتباه اصلی این گزینه است؛ پوستهٔ تاول محافظ طبیعی و استریل است و برداشتن آن زخم را در معرض عفونت می‌گذارد. جدا کردن اجباری بقایای لباس چسبیده هم بافت را می‌کَند.